"حقوق بشر و معضل تبعیض در جمهوری اسلامی"
در پال تاک اتحاد جمهوریخواهان ایران
با کاویان میلانی و مرتضی عبدالعلیان
گزارش از گروه پالتاک اتحاد جمهوریخواهان ایران
روز 19 فروردین ماه 1385 خورشیدی برابر با هشتم آوریل 2006 میلادی نشست عمومی "اتحاد
جمهوریخواهان ایران" در شبکه گفت و شنود پالتاک برگزار شد. در این همایش آقایان دکتر کاویان میلانی
و مرتضی عبدالعلیان بعنوان سخنرانان میهمان برنامه شرکت داشتند.
پیش از آغاز سخنرانی ها، آقای نادر زرکاری مسئول قسمتی از بحثهای انجام شده در یکی از جلسات
"سازمان دفاع از حقوق بشر در ایران" در مونترال را پخش کرد.
آقای زرکاری همچنین اعلام کرد که از این پس در نشست شنبه ها یکی از اعضای شورای هماهنگی ویا هیئت سیاسی اتحاد جمهوریخواهان حدود ده دقیقه درباره فعالیتهای اتحادیه سخن خواهد گفت. دکتر میلانی سخنرانی خود را با تبریک سال نو خورشیدی و با یادی از قربانیان زلزله اخیر غرب کشور (لرستان) آغاز کرد. او در ابتدای سخنان خود گفت که یکی از مسائل عمده ای که روشنفکران ویا اصلاح طلبان به آن توجه نکرده ویا کمتر توجه کرده اند مسئله تبعیض درمورد اقلیتهای مذهبی در ایران است.
سخنران به فاش شدن توطئه خطرناکی اشاره کرد که دستوری محرمانه و سری بوده که از سوی رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه ای به دستگاههای امنیتی اطلاعاتی جمهوری اسلامی داده شده مبنی براینکه سپاه پاسداران، بسیحی ها، حزب الله و وزارت اطلاعات باید اطلاعات مربوط به بهائیان ایران و فعالیتهای آنها را جمع آوری کنند. وی گفت این برنامه اخیراً به اطلاع کمیسیون حقوق بشر (سازمان ملل متحد) رسیده است.
دکتر میلانی تاریخچه ای از تشکیل بهائیت در ایران بدست داد و اشاره کرد که اصولاً تبعیض نژادی از دوران صفویه در ایران شکلی بحرانی داشته که در دوران قاجار و زمان بنیانگذاری بهائیت بوسیله "میرزاحسینعلی نوری یا بهاءالله" به بابی کشی و بهایی کشی می انجامید. وی یادآور شد که ازنظر حکومت و سردمداران مذهبی در ایران تنها سه دین یهودی، زرتشتی و مسیحی که (به اصطلاح) اهل کتاب هستند، قانونی بوده اند اما بهائیت از همان آغاز بوسیله دستگاه رسمی سیاسی و مذهبی کشور به عنوان دین رسمی پذیرفته نشده است. وی یادآور شد که در سال 1911 پس از انقلاب مشروطیت با اینکه بهائیان براساس باور دینی خود در سیاست دخالت نمی کردند (و نمیکنند) بوسیله ناصرالدین شاه قاجار سرکوب و قتل عام شدند. وی با گذر از حوادث دوران قاجار متذکر شد که در دوران پهلوی برخورد با بهائیان تعدیل یافت. دکتر میلانی گفت بهائیان برخلاف سه دین دیگر (رسمی) ایران نماینده ای در مجلس نداشته و ندارند و بعلت اینکه مرکز بهائیت قبل از سال 1948 بعنی سال تشکیل دولت اسرائیل به سوریه و شام منتقل شد پس از تشکیل دولت اسرائیل بهائیان را به صیهونیست بودن هم متهم میکنند درحالیکه هیچ دلیلی دراین باره وجود ندارد.
سخنران به کشتار بهائیان درسال 1980 میلادی (پس از انقلاب اسلامی 1357) پرداخت و این تراژدی را در دوره حکومت جمهوری اسلامی دنبال گرفت و توضیح داد که در دوران اصلاح طلبان (دو دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی) فشار بر روی بهائیان ایران کمتر شد اما باز دوباره در دو سال اخیر با قدرت گیری و برسر کار آمدن اعضای حجتیه وضعیت خطرناکی برای این اقلیت مذهبی بوجود آمده است.
دکتر میلانی تبعیض علیه این اقلیت را با اشاره به اصل 13 و 14 قانون اساسی جمهوری اسلامی درواقع نوعی تبعیض سیستماتیک خواند و در این باره در ارتباط با قوانین جزایی که در جمهوری اسلامی اکنون اجرا میشود توضیحاتی داد ازجمله درمورد دیه (خون بها) گفت که خون بهای زن مسلمان نصف مرد مسلمان است و این قانون درمورد پیروان ادیان سه گانه که اهل کتاب هستند اجرا میشود اما اگر مسلمانی یک بهائی را بکشد ملزم به پرداخت دیه یا خونبها نخواهد بود..
دکتر میلانی گفت که حقوق بهائیان در تمام زمینه ها در جمهوری اسلامی پایمال شده و میشود. بهائیان نمیتوانند به تحصیلات دانشگاهی بپردازند برای اینکه در پرسشنامه های مربوط برای شرکت در کنکور، جلوی مذهب به دلیل آنکه دروغ در بهائیت گناه است و "تقیه" وجود ندارد مینویسند "بهائی" و همین سد راه آنان برای ورود به دانشگاه است. درنتیجه فرزندان یک اقلیت 300-400 هزار نفری (بهائیان) ایران در جمهوری اسلامی از رفتن به دانشگاه محروم شده اند. کارمندان مشغول به کار در دستگاههای دولتی هم تنها به جرم بهائی بودن اخراج شده اند.
دکتر میلانی اشاره کرد که بهائیان که دو نسل از آنها در دوره جمهوری اسلامی از تحصیلات دانشگاهی محروم شده اند دانشگاه زیرزمینی برپا کردند که اساتید و مدیران این دانشگاه نیز بارها بوسیله مقامات جمهوری اسلامی دستگیر و مورد ضرب و شتم قرار گرفته اند. آقای مرتضی عبدالعلیان دیگر سخنران میهمان برنامه، گفتار خود را با معرفی مختصری از خود آغاز کرد. آقای عبدالعلیان که در کانادا زندگی میکند، فعال حقوق بشر و دو دوره عضو هیئت مدیره "روزنامه نگاران کانادایی برای آزادی بیان" است و گفت زمانی که در ژاپن بوده در زمینه دفاع از حقوق پناهندگان فعال بوده است. آقای عبدالعلیان با شعر مشهور سعدی با مطلع "بنی آدم اعضای یکدیگرند - که در آفرینش ز یک گوهرند..." سخنرانی خود را آغاز کرد و گفت اجازه بدهید این شعر زیبای سعدی هم آغاز و هم پایان سخنان من باشد.
سخنران پس از خواندن این شعر سعدی دیدگاه کلی خود را درمورد تبعیض، اینگونه بیان کرد که "بنظر من تبعیض یک مسئله جهانی است. ما ابتدا باید از این منظر به آن نگاه کنیم و بعد برسیم به مسئله تبعیض در کشور خودمان ایران".
وی سپس به تعریف کلمه تبعیض درلغتنامه ها و دانشنامه هایی چون لغتنامه معین و دکتر آریانپور پرداخت و همینطور تعریفی از تبعیض به نقل از کتاب "حقوق بشر در جهان سوم" نوشته "محمدعلی اسلامی ندوشن" پرداخت. آقای عبدالعلیان دیدگاهی از تبعیض درجهان بدست داد و اشکال مختلف تبعیض را در نقاط مختلف جهان توضیح داد و در نهایت نتیجه گرفت که تبعیض امروزه در تمام جهان به شکلها و انواع مختلف؛ تبعیض علیه زنان، کودکان، معلولین، نژادهای مختلف، اقلیتهای قومی، مهاجرین و و... صورت میگیرد.
در مورد ایران، وی گفت تبعیض ریشه در سیستم فئودالیسم و سنت دیکتاتوری و همینطور نقش منفی استعمارگران دارد و از سوی رهبران مذهبی و دولتمردان اعمال شده و میشود. وی به کتاب "چرا ایران عقب ماند و غرب به پیش رفت" اثر "کاظم علمداری" اشاره کرد و گفت در این کتاب تبعیض در ایران و از نظر جغرافیائی خیلی خوب توضیح داده شده است.
سخنران سپس در این قسمت از گفتار خود نمودارهای آماری از جمعیت ایران بدست داد و براساس آن به مسئله تبعیض در ایران براساس این نمودارهای آماری پرداخت. وی گفت از 68 میلیون یا کمی بیشتر جمعیت ایران 51 درصد فارس، 24درصد آذری، 8 درصد گیلک و مازندرانی، 7 درصد کرد هستند و سه درصد جمعیت کشور را هم عربها تشکیل میدهند. لرها و بلوچ ها و ترکمن ها هم هرکدام 2درصد ترکیب جمعیتی ایران را دارا هستند و بقیه یک درصد هستند. ازنظر مذهبی 89 درصد شیعه، 9 درصد سنی و مابقی یعنی دو درصد دیگر زرتشتی، بهائی، مسیحی و یهودی هستند.
وی درصد و شمار زنان ایران را 56 درصد یا 34 میلیون ذکر کرد و گفت از این جمعیت کلان بخاطر رفتار مردسالارانه ایران، تنها 6/27 درصد درمقابل مردان که2/35 درصد در کار تولید نقش دارند، اجازه حضور در صحنه اقتصادی کشور را پیدا کرده اند. سخنران خاطرنشان کرد که این روند بویژه در جوامع شهری دارد بسرعت درهم میشکند. به لحاط مقایسه ای سخنران از ژاپن و چین آمارهایی از اشتغال زنان و فعالیت اقتصادی آنها بدست داد. وی گفت در ژاپن 65درصد و در چین 73درصد زنان درخارج از خانه فعالیت اقتصادی دارند. و در ادامه یادآور شد که از سال 1963 میلادی زنان در ایران حق شرکت در انتخابات را بدست آوردند، اما شرکت آنها در رده بالای مقامات دولتی ایران بسیار ناچیز است. زنان محدودیت شغلی دارند و به تأسیسات ورزشی و هنری دسترسی ندارند. قوانین مدنی مثل ارث هم درمورد آنها در جمهوری اسلامی بسیار تبعیض آمیز است. وی سپس آمارهای دیگری بدست داد و آنها را نمودارهای روشنی از تبعیض در جمهوری اسلامی دانست. به گفتۀ او ازجمله 300هزار دختر خیابانی بعلت فقر اقتصادی تنها در تهران با خودفروشی امرار معاش میکنند. سن فحشا بین 11 تا17 سال است. از هر چهار ازدواج یکی به طلاق میانجامد و ماهانه حدود 45 دختر بین 16 تا 25 سال بوسیله ثروتمندان در کراچی پاکستان خریداری میشوند.
وی تبعیض علیه مبتلایان به بیماری ایدز که شمار آنها را یازده هزار مرد و حدود 500 زن اعلام کرد. او همچنین تبعیض علیه همجنس گرایان را بسیار تأسف آور خواند و به توضیح درباره این دو گروه از محرومترین اقشار جامعه ایران پرداخت و ازجمله گفت تاکنون ایدز یکهزارنفر را به کام مرگ فرستاده است و از اعتیاد و معتادان صحبت کرد که شمارشان به قول ایشان به ده میلیون انسان در ایران میرسد. آقای عبدالعلیان دراین قسمت از گفتار خود به این نتیجه رسید که در ایران امروز و کلاً درخاورمیانه گفتمان درباره تبعیض شروع شده و خاورمیانه هیچ راهی جز برون رفت از این بحران را ندارد و خاطرنشان کرد که دموکراسی غربی آمریکائی با حل بحرانهائی از این دست به دلیل آنکه منافع آنها را بخطر میاندازد، موافقتی ندارد. وی همچنین خاطرنشان کرد که سران جمهوری اسلامی با گذار از این بحران و بحث مدرنیته و پست مدرنیسم مشکل دارند و حاضر نیستند به آن تن دهند. بعد از اولین سخنرانی های میهمانان، قسمت جمع بندی سخنرانیهای آنها فرا رسید. دکتر میلانی دوباره به توطئه رهبر جمهوری اسلامی علیه بهائیان که بوسیله خانم جهانگیر اسماء افشاء شد اشاره کرد و گفت اگر در جهان کشورهائی چون افریقای جنوبی ویا کشورهای دیگر جهان توانسته اند تبعیض را ازمیان بردارند ماهم میتوانیم تبعیض را در کشورمان از میان برداریم.
. آقای مرتضی عبدالعلیان درجمعبندی سخنرانی خود ضمن اشاره به کاندیدا شدن مایکل ایگناتیف در کانادا برای رهبری حزب لیبرال این کشور و این گفته ایگناتیف که وی قصد دارد حزب لیبرال را از موضع کنونی اش به مرکز و چپ هدایت کند و آرزوی اینکه وی برنده بشود به این نکته اشاره کرد که جنگ بین سنت و مدرنیته در خاورمیانه، این منطقه را دچار بحران کرده است و در خاورمیانه بوش و رایس (وزیر امورخارجه آمریکا) قصد دارند این بحران را از بالا حل کنند درحالیکه در ایران مردم درحل این بحران نقش مؤثری دارند و درتلاشند از پائین این بحران را ازمیان بردارند.
آقای زرکاری همچنین اعلام کرد که از این پس در نشست شنبه ها یکی از اعضای شورای هماهنگی ویا هیئت سیاسی اتحاد جمهوریخواهان حدود ده دقیقه درباره فعالیتهای اتحادیه سخن خواهد گفت. دکتر میلانی سخنرانی خود را با تبریک سال نو خورشیدی و با یادی از قربانیان زلزله اخیر غرب کشور (لرستان) آغاز کرد. او در ابتدای سخنان خود گفت که یکی از مسائل عمده ای که روشنفکران ویا اصلاح طلبان به آن توجه نکرده ویا کمتر توجه کرده اند مسئله تبعیض درمورد اقلیتهای مذهبی در ایران است.
سخنران به فاش شدن توطئه خطرناکی اشاره کرد که دستوری محرمانه و سری بوده که از سوی رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه ای به دستگاههای امنیتی اطلاعاتی جمهوری اسلامی داده شده مبنی براینکه سپاه پاسداران، بسیحی ها، حزب الله و وزارت اطلاعات باید اطلاعات مربوط به بهائیان ایران و فعالیتهای آنها را جمع آوری کنند. وی گفت این برنامه اخیراً به اطلاع کمیسیون حقوق بشر (سازمان ملل متحد) رسیده است.
دکتر میلانی تاریخچه ای از تشکیل بهائیت در ایران بدست داد و اشاره کرد که اصولاً تبعیض نژادی از دوران صفویه در ایران شکلی بحرانی داشته که در دوران قاجار و زمان بنیانگذاری بهائیت بوسیله "میرزاحسینعلی نوری یا بهاءالله" به بابی کشی و بهایی کشی می انجامید. وی یادآور شد که ازنظر حکومت و سردمداران مذهبی در ایران تنها سه دین یهودی، زرتشتی و مسیحی که (به اصطلاح) اهل کتاب هستند، قانونی بوده اند اما بهائیت از همان آغاز بوسیله دستگاه رسمی سیاسی و مذهبی کشور به عنوان دین رسمی پذیرفته نشده است. وی یادآور شد که در سال 1911 پس از انقلاب مشروطیت با اینکه بهائیان براساس باور دینی خود در سیاست دخالت نمی کردند (و نمیکنند) بوسیله ناصرالدین شاه قاجار سرکوب و قتل عام شدند. وی با گذر از حوادث دوران قاجار متذکر شد که در دوران پهلوی برخورد با بهائیان تعدیل یافت. دکتر میلانی گفت بهائیان برخلاف سه دین دیگر (رسمی) ایران نماینده ای در مجلس نداشته و ندارند و بعلت اینکه مرکز بهائیت قبل از سال 1948 بعنی سال تشکیل دولت اسرائیل به سوریه و شام منتقل شد پس از تشکیل دولت اسرائیل بهائیان را به صیهونیست بودن هم متهم میکنند درحالیکه هیچ دلیلی دراین باره وجود ندارد.
سخنران به کشتار بهائیان درسال 1980 میلادی (پس از انقلاب اسلامی 1357) پرداخت و این تراژدی را در دوره حکومت جمهوری اسلامی دنبال گرفت و توضیح داد که در دوران اصلاح طلبان (دو دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی) فشار بر روی بهائیان ایران کمتر شد اما باز دوباره در دو سال اخیر با قدرت گیری و برسر کار آمدن اعضای حجتیه وضعیت خطرناکی برای این اقلیت مذهبی بوجود آمده است.
دکتر میلانی تبعیض علیه این اقلیت را با اشاره به اصل 13 و 14 قانون اساسی جمهوری اسلامی درواقع نوعی تبعیض سیستماتیک خواند و در این باره در ارتباط با قوانین جزایی که در جمهوری اسلامی اکنون اجرا میشود توضیحاتی داد ازجمله درمورد دیه (خون بها) گفت که خون بهای زن مسلمان نصف مرد مسلمان است و این قانون درمورد پیروان ادیان سه گانه که اهل کتاب هستند اجرا میشود اما اگر مسلمانی یک بهائی را بکشد ملزم به پرداخت دیه یا خونبها نخواهد بود..
دکتر میلانی گفت که حقوق بهائیان در تمام زمینه ها در جمهوری اسلامی پایمال شده و میشود. بهائیان نمیتوانند به تحصیلات دانشگاهی بپردازند برای اینکه در پرسشنامه های مربوط برای شرکت در کنکور، جلوی مذهب به دلیل آنکه دروغ در بهائیت گناه است و "تقیه" وجود ندارد مینویسند "بهائی" و همین سد راه آنان برای ورود به دانشگاه است. درنتیجه فرزندان یک اقلیت 300-400 هزار نفری (بهائیان) ایران در جمهوری اسلامی از رفتن به دانشگاه محروم شده اند. کارمندان مشغول به کار در دستگاههای دولتی هم تنها به جرم بهائی بودن اخراج شده اند.
دکتر میلانی اشاره کرد که بهائیان که دو نسل از آنها در دوره جمهوری اسلامی از تحصیلات دانشگاهی محروم شده اند دانشگاه زیرزمینی برپا کردند که اساتید و مدیران این دانشگاه نیز بارها بوسیله مقامات جمهوری اسلامی دستگیر و مورد ضرب و شتم قرار گرفته اند. آقای مرتضی عبدالعلیان دیگر سخنران میهمان برنامه، گفتار خود را با معرفی مختصری از خود آغاز کرد. آقای عبدالعلیان که در کانادا زندگی میکند، فعال حقوق بشر و دو دوره عضو هیئت مدیره "روزنامه نگاران کانادایی برای آزادی بیان" است و گفت زمانی که در ژاپن بوده در زمینه دفاع از حقوق پناهندگان فعال بوده است. آقای عبدالعلیان با شعر مشهور سعدی با مطلع "بنی آدم اعضای یکدیگرند - که در آفرینش ز یک گوهرند..." سخنرانی خود را آغاز کرد و گفت اجازه بدهید این شعر زیبای سعدی هم آغاز و هم پایان سخنان من باشد.
سخنران پس از خواندن این شعر سعدی دیدگاه کلی خود را درمورد تبعیض، اینگونه بیان کرد که "بنظر من تبعیض یک مسئله جهانی است. ما ابتدا باید از این منظر به آن نگاه کنیم و بعد برسیم به مسئله تبعیض در کشور خودمان ایران".
وی سپس به تعریف کلمه تبعیض درلغتنامه ها و دانشنامه هایی چون لغتنامه معین و دکتر آریانپور پرداخت و همینطور تعریفی از تبعیض به نقل از کتاب "حقوق بشر در جهان سوم" نوشته "محمدعلی اسلامی ندوشن" پرداخت. آقای عبدالعلیان دیدگاهی از تبعیض درجهان بدست داد و اشکال مختلف تبعیض را در نقاط مختلف جهان توضیح داد و در نهایت نتیجه گرفت که تبعیض امروزه در تمام جهان به شکلها و انواع مختلف؛ تبعیض علیه زنان، کودکان، معلولین، نژادهای مختلف، اقلیتهای قومی، مهاجرین و و... صورت میگیرد.
در مورد ایران، وی گفت تبعیض ریشه در سیستم فئودالیسم و سنت دیکتاتوری و همینطور نقش منفی استعمارگران دارد و از سوی رهبران مذهبی و دولتمردان اعمال شده و میشود. وی به کتاب "چرا ایران عقب ماند و غرب به پیش رفت" اثر "کاظم علمداری" اشاره کرد و گفت در این کتاب تبعیض در ایران و از نظر جغرافیائی خیلی خوب توضیح داده شده است.
سخنران سپس در این قسمت از گفتار خود نمودارهای آماری از جمعیت ایران بدست داد و براساس آن به مسئله تبعیض در ایران براساس این نمودارهای آماری پرداخت. وی گفت از 68 میلیون یا کمی بیشتر جمعیت ایران 51 درصد فارس، 24درصد آذری، 8 درصد گیلک و مازندرانی، 7 درصد کرد هستند و سه درصد جمعیت کشور را هم عربها تشکیل میدهند. لرها و بلوچ ها و ترکمن ها هم هرکدام 2درصد ترکیب جمعیتی ایران را دارا هستند و بقیه یک درصد هستند. ازنظر مذهبی 89 درصد شیعه، 9 درصد سنی و مابقی یعنی دو درصد دیگر زرتشتی، بهائی، مسیحی و یهودی هستند.
وی درصد و شمار زنان ایران را 56 درصد یا 34 میلیون ذکر کرد و گفت از این جمعیت کلان بخاطر رفتار مردسالارانه ایران، تنها 6/27 درصد درمقابل مردان که2/35 درصد در کار تولید نقش دارند، اجازه حضور در صحنه اقتصادی کشور را پیدا کرده اند. سخنران خاطرنشان کرد که این روند بویژه در جوامع شهری دارد بسرعت درهم میشکند. به لحاط مقایسه ای سخنران از ژاپن و چین آمارهایی از اشتغال زنان و فعالیت اقتصادی آنها بدست داد. وی گفت در ژاپن 65درصد و در چین 73درصد زنان درخارج از خانه فعالیت اقتصادی دارند. و در ادامه یادآور شد که از سال 1963 میلادی زنان در ایران حق شرکت در انتخابات را بدست آوردند، اما شرکت آنها در رده بالای مقامات دولتی ایران بسیار ناچیز است. زنان محدودیت شغلی دارند و به تأسیسات ورزشی و هنری دسترسی ندارند. قوانین مدنی مثل ارث هم درمورد آنها در جمهوری اسلامی بسیار تبعیض آمیز است. وی سپس آمارهای دیگری بدست داد و آنها را نمودارهای روشنی از تبعیض در جمهوری اسلامی دانست. به گفتۀ او ازجمله 300هزار دختر خیابانی بعلت فقر اقتصادی تنها در تهران با خودفروشی امرار معاش میکنند. سن فحشا بین 11 تا17 سال است. از هر چهار ازدواج یکی به طلاق میانجامد و ماهانه حدود 45 دختر بین 16 تا 25 سال بوسیله ثروتمندان در کراچی پاکستان خریداری میشوند.
وی تبعیض علیه مبتلایان به بیماری ایدز که شمار آنها را یازده هزار مرد و حدود 500 زن اعلام کرد. او همچنین تبعیض علیه همجنس گرایان را بسیار تأسف آور خواند و به توضیح درباره این دو گروه از محرومترین اقشار جامعه ایران پرداخت و ازجمله گفت تاکنون ایدز یکهزارنفر را به کام مرگ فرستاده است و از اعتیاد و معتادان صحبت کرد که شمارشان به قول ایشان به ده میلیون انسان در ایران میرسد. آقای عبدالعلیان دراین قسمت از گفتار خود به این نتیجه رسید که در ایران امروز و کلاً درخاورمیانه گفتمان درباره تبعیض شروع شده و خاورمیانه هیچ راهی جز برون رفت از این بحران را ندارد و خاطرنشان کرد که دموکراسی غربی آمریکائی با حل بحرانهائی از این دست به دلیل آنکه منافع آنها را بخطر میاندازد، موافقتی ندارد. وی همچنین خاطرنشان کرد که سران جمهوری اسلامی با گذار از این بحران و بحث مدرنیته و پست مدرنیسم مشکل دارند و حاضر نیستند به آن تن دهند. بعد از اولین سخنرانی های میهمانان، قسمت جمع بندی سخنرانیهای آنها فرا رسید. دکتر میلانی دوباره به توطئه رهبر جمهوری اسلامی علیه بهائیان که بوسیله خانم جهانگیر اسماء افشاء شد اشاره کرد و گفت اگر در جهان کشورهائی چون افریقای جنوبی ویا کشورهای دیگر جهان توانسته اند تبعیض را ازمیان بردارند ماهم میتوانیم تبعیض را در کشورمان از میان برداریم.
. آقای مرتضی عبدالعلیان درجمعبندی سخنرانی خود ضمن اشاره به کاندیدا شدن مایکل ایگناتیف در کانادا برای رهبری حزب لیبرال این کشور و این گفته ایگناتیف که وی قصد دارد حزب لیبرال را از موضع کنونی اش به مرکز و چپ هدایت کند و آرزوی اینکه وی برنده بشود به این نکته اشاره کرد که جنگ بین سنت و مدرنیته در خاورمیانه، این منطقه را دچار بحران کرده است و در خاورمیانه بوش و رایس (وزیر امورخارجه آمریکا) قصد دارند این بحران را از بالا حل کنند درحالیکه در ایران مردم درحل این بحران نقش مؤثری دارند و درتلاشند از پائین این بحران را ازمیان بردارند.